Urine-incontinentie treft in Nederland naar schatting een op de vier vrouwen en een op de tien mannen boven de vijftig. Voor veel mensen blijft het een stilzwijgend probleem: ongemakkelijk om over te praten, maar merkbaar aanwezig in het dagelijks leven. Naast fysiotherapie en medicatie kijken steeds meer mensen naar aanvullende opties, waaronder kruiden en voedingssupplementen. Maar wat is er wetenschappelijk over bekend?

Hoe werkt de blaas?

De blaas is een spierhol dat urine opslaat totdat de druk hoog genoeg is om te plassen. Bij een gezonde blaas werken twee mechanismen samen: de blaasmusculatuur (detrusorspier) ontspant zich tijdens het vullen, en de sluitspier houdt de urine tegen. Bij incontinentie is die samenwerking verstoord: door verzwakte bekkenbodemspieren, overactiviteit van de detrusor, hormonale veranderingen of een combinatie daarvan. Aanbieders als Lot of Herb richten zich specifiek op fytotherapeutische ondersteuning van de blaas via traditionele kruiden.

Welke kruiden worden onderzocht?

Fytotherapie (de studie van geneeskrachtige planten) kent een lange traditie van kruiden die gericht zijn op de blaas en de urinewegen. Een aantal hiervan is ook in klinisch onderzoek bestudeerd.

Heermoes (Equisetum arvense) bevat siliciumverbindingen en flavonoiden. In de fytotherapeutische literatuur wordt de plant toegepast bij blaaszwakte. Kleine klinische studies tonen een licht diuretisch effect zonder verlies van elektrolyten, wat het onderscheidt van synthetische diuretica.

Agrimonie (Agrimonia eupatoria) heeft in traditioneel gebruik een samentrekkende werking op slijmvliezen. Bij aandrangincontinentie wordt het in combinatie met andere kruiden toegepast, hoewel grootschalig RCT-onderzoek nog beperkt is.

Grote brandnetel (Urtica dioica) is een van de best onderzochte planten voor de urinewegen. Een meta-analyse uit 2019 vond dat brandnetelwortelextract de symptomen van een overactieve blaas significant kon verminderen bij mannen met prostaatklachten. Bij vrouwen zijn de data minder eenduidig.

Canadese guldenroede (Solidago canadensis) wordt in de Europese fytotherapie ingezet voor de ondersteuning van de urinewegen. De Europese Commissie E en ESCOP erkennen het gebruik bij inflammatie van de urinewegen en als hulpmiddel bij irrigatietherapie.

Pompoenpitten (Cucurbita pepo) bevatten fytosterolen die invloed hebben op de blaasfunctie. Een dubbelblinde studie gepubliceerd in de Journal of Traditional and Complementary Medicine (2014) vond na twaalf weken een significante vermindering van aandrangepisodes ten opzichte van placebo.

Supplementen als aanvulling, niet als vervanging

Het is belangrijk om kruiden en supplementen te zien als een aanvulling op, niet als vervanging van, de aanbevolen aanpak bij incontinentie. Bekkenbodemfysiotherapie heeft de sterkste wetenschappelijke onderbouwing, met meerdere Cochrane-reviews die effectiviteit bevestigen. Blaastraining kan bij aandrangincontinentie de aandrangepisodes met 50 tot 80 procent verminderen.

Voor een gedetailleerd overzicht van welke kruiden zijn onderzocht en welke criteria relevant zijn bij de keuze voor kruidensupplementen bij incontinentie, is het zinvol om de wetenschappelijke literatuur te raadplegen of een arts of apotheker te betrekken.

Wanneer naar de huisarts?

Urine-incontinentie is in de meeste gevallen goed behandelbaar, maar verdient altijd een medische beoordeling, zeker als de klachten plotseling ontstaan, gepaard gaan met pijn of bloed in de urine, of de kwaliteit van leven sterk beinvloeden. Een huisarts of uroloog kan de onderliggende oorzaak bepalen en de meest passende behandeling adviseren.

 

Dit artikel is informatief bedoeld en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij klachten altijd een arts.